Uproszczona księgowość czy pełna księgowość – takie pytanie zadaje sobie wielu początkujących przedsiębiorców. I to nie tylko w kontekście – co wybrać? – bo zwykle początkujący biznesmen nawet nie zdaje sobie sprawy, jaka potęga drzemie w danych finansowych i informacjach, jakie można wyciągnąć z pełnej księgowości. Często zadawane jest pytanie, dlaczego moja firma, mimo że mała, musi prowadzić pełną księgowość?

W największym skrócie – księgowość uproszczona to zestaw podstawowych, prostych zasad gromadzenia danych finansowych, wymyślony przez władze skarbowe do określenia zobowiązań podatkowych małych przedsiębiorców. Główną funkcją uproszczonej księgowości jest właśnie obliczenie podatku. Dlaczego została wymyślona uproszczona księgowość? Bo jakoś trzeba te podatki obliczać i kontrolować, a w przypadku małych przedsiębiorców, trudno zmuszać do prowadzenia skomplikowanej i kosztownej księgowości pełnej. Mamy 3 podstawowe formy uproszczonej księgowości:

- karta podatkowa – zarezerwowana dla nielicznej grupy przedsiębiorców, polegająca na płaceniu stałej określonej kwoty co miesiąc Wysokość tej kwoty zależy od ilości mieszkańców w miejscu wykonywania działalności, ilości pracowników i rodzaju działalności. Polega to na tym, że stawkę podatku wyczytujemy z tabeli  i np. szewc  z miasta do 100 tys. mieszkańców zatrudniający 1 pomocnika powinien płacić 500 PLN/mies.

- ryczałt ewidencjonowany – również obwarowana limitami uproszczona forma płacenia podatku, polegająca na tym, iż płacimy określoną stawkę podatku zależną tylko od przychodu (z pominięciem kosztów). Plusem jest to, ze stawki ryczałtu są dużo mniejsze niż standardowe stawki podatku, jednak płacimy od tego co, sprzedamy – niezależnie, czy zarobiliśmy, czy nie. Np. sprzedaliśmy za 10000 PLN i płacimy 5,5% ryczałtu czyli 550 PLN zarówno wtedy, jak kosztów mamy 500 PLN, jak i 15.000 PLN.

- książka przychodów i rozchodów – prosta i popularna metoda obliczania podatku polegająca na sumowaniu przychodów i kosztów w specjalnej księdze oraz płaceniu podatku od różnicy – jeśli oczywiście jest na plus, bo przy stracie nic nie płacimy. Podatek jest wyższy niż w przypadku ryczałtu – 18%, 19% lub 32%, w zależności od opcji i poziomu dochodu, jednak nie jest on płacony, jeśli działalność nie przynosi zysku.

Zaletą uproszczonej księgowości jest to, że jest stosunkowo prosta i tania, a wadą, że nie mówi nam o stanie firmy praktycznie nic poza wysokością podatku i, ewentualnie, poziomem przychodów. To, z uwagi na niskie koszty, dobry wybór dla mniejszych firm, w których ilość operacji gospodarczych i ich skomplikowanie sprawia, że właściciel doskonale sobie zdaje sprawę, na czym zarabia, a na czym nie i gdzie są jego pieniądze, a do ewentualnych analiz wystarcza mu mały arkusz Excela.

Pełna księgowość to zupełnie inna historia – to rozbudowany, precyzyjny, skomplikowany i dokładnie sformalizowany system ewidencji zdarzeń gospodarczych, będący częścią Rachunkowości, a służący do kontroli, analizy i generowania informacji na temat sytuacji firmy w danym momencie lub na przestrzeni jakiegoś okresu. Pełna księgowość służy nie tylko do obliczenia podatku – choć to również, ale, przede wszystkim, do stworzenia pełnego obrazu finansów przedsiębiorstwa. Dlatego w pełnej księgowości, używając genialnego systemu podwójnego zapisu (każda operacja musi pojawić się na dwóch kontach,) ewidencjonuje się absolutnie każdy grosz przepływający przez firmę, a ponadto operacje bezgotówkowe, które mogą mieć odzwierciedlenie w wynikach finansowych (np. utrata wartości środka trwałego, lub groźba wypłaty odszkodowania itp.). Zasady ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych opisane są ściśle w ustawach i zbiorach zasad (Ustawa o Rachunkowości, Międzynarodowe Standardy Rachunkowości itp.) co sprawia, że możemy porównywać firmy między sobą – bo wszystkie używają tych samych zasad i co daje nam bezpieczeństwo, że firmy nie będą sobie wymyślać własnych zasad w celu zafałszowania wyników – np. żeby wyłudzić kredyt albo omamić inwestora.

Pełna księgowość to znakomite narzędzie do analizy oraz kontroli nad przedsiębiorstwem i, na pewnym etapie rozwoju działalności, nieodzowne do tego, żeby móc efektywnie zarządzać firmą. Jednak, z uwagi na stopień skomplikowania, sformalizowania i koszty prowadzenia, często jest problemem i obciążeniem dla mniejszych firm, które z jakichś powodów są zmuszone do jej prowadzenia. Przypomnijmy, że w pełnej księgowości ewidencjonujemy absolutnie każde zdarzenie – wpływy do kasy, uszkodzenie towaru, przelewy z banku, zaciągnięcie kredytu, zapłata za towar czy też wzięcie towaru z odroczoną płatnością itp.

Dlaczego więc niektóre formy prowadzenia działalności są ustawowo zobligowane do prowadzenia pełnej księgowości? Otóż ma to miejsce zawsze wtedy, gdy forma prowadzenia działalności zakłada wydzielenie i zarządzanie odrębnym majątkiem oraz ma na celu zapewnienie właścicielom i ewentualnym kontrahentom dokładnej i szczegółowej kontroli nad tym majątkiem. Dlatego nawet najmniejsza spółka z o.o., gdzie kapitałem wpłaconym przez udziałowców ma zarządzać powołany zarząd, ma obowiązek prowadzić Pełną księgowość. Na straży tego, aby Księgi  odzwierciedlały faktyczną sytuacje gospodarczą firmy, stoją wykwalifikowani księgowi. Dzięki nim, przynajmniej w teorii, majątek właścicieli jest chroniony przed rozkradnięciem, a kontrahenci spółki, którzy np. sprzedają jej towary na kredyt, przed niewypłacalnością.  Pełną księgowość mają obowiązek prowadzić również wszyscy inni przedsiębiorcy, bez względu na formę prowadzenia działalności, po przekroczeniu pewnego progu wielkości – określonego na 1,2 mln EUR przychodów.

Reasumując – uproszczona księgowość to proste systemy obliczania podatku, a pełna księgowość to skomplikowany system generowania informacji finansowej o firmie. Ta pierwsza mówi nam, ile zarobiliśmy wg. ustawodawców i jaki podatek mamy zapłacić, a ta druga nie tylko informuje nas, czy zarobiliśmy, ale gdzie dokładnie są nasze pieniądze.

Maciej Paraszczak

Podziel się na:
  • Drukuj
  • Digg
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Dodaj do ulubionych
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Kciuk.pl
  • Linkologia
  • Spis
  • Ulubione
  • Wahacz
  • Wykop
  • Śledzik